Milli, yoxsa dilli Məclisimiz: Çarə parlamenti buraxmaqdadır

Populist çıxışlar, “qaş düzəltmək istəyəndə göz çıxarmaq”, boş-boş, heç bir ictimai yükü olmayan danışıqlar və saydıqca bitməyən mərəzlər.

Azərbaycan parlamentinin mənzərəsinə baxdıqda bundan başqa heç nə demək mümkün deyil. Təbii ki, bu, bütün deputatlara aid deyil, amma təəssüf ki, əksəriyyəti belədir. Nə seçici ilə işləyə bilirlər, nə də öz mandatlarına uyğun davranırlar.

Bir deputat seçicinin ona qazandırdığı mandatı girov qoyursa, hansı qanundan, qanunvericilikdən, ictimai nüfuzdan, yaxud xalqın maraqlarının qorunmasından danışmaq olar. 

Bir deputat ki, qanun qoruyusucu olan polis əməkdaşını döyürsə, daha nə deyə bilərik. 

Təsəvvür edin, Eldəniz Səlimovun əyləşdiyi Milli Məclisdə qanun qəbul edilir və mandatını sözün bütün mənasında arxa cibində gəzdirən bu deputat özünün də qəbulunda iştirak etdiyi qanunları qoruyan polisi şillə-təpiyin altına salıb döyür, təhqir edir. 

Problem bir deyil, iki deyil, hansından bəhs edək. Reallıq budur ki, bu gün parlament nə Prezident İlham Əliyevin apardığı qlobal siyasətə, nə dövlətin maraqlarına, nə də xalqın istəyinə uyğun deyil. Sanki Azərbaycan başqadır, onun parlamenti tamam başqa.

Azərbaycan 30 il sonra Vətən müharibəsi apardığı və tarixi Zəfər qazandı.

Azərbaycan bu gün böyük qlobal dəyişikliyin əsas açarlarından biridir və Prezident İlham Əliyev sözün gerçək mənasında dünya siyasətinin aparıcı və həlledici oyunçularından biridir.

Regionumuzda yeni reallıqlar yaranıb, elə dünya da yeni çağırışlar var. Bu proseslər fonunda Azərbaycan liderinin tarixi əhəmiyyətli fəaliyyətinə dəstək verməli olan qanunverici orqan nə işlə məşğuldur?

Biri polisi döyür, biri mənasız pafosla insanlarda ikrah yaradır, digəri danışdıqca batır, o birinin dedikləri isə əslində hakimiyyətə qarşı mənfi fikir formalaşdırır. 

Artıq hər kəsin qəbul etdiyi bir fikir var: Azərbaycan parlamenti nə yeni çağırışlara cavab verir, nə də dövlət rəhbərliyinin apardığı siyasətə. 

İndi parlament Azərbaycanı ayağından çəkən qurum halına düşüb, bunu təkcə Eldəniz Səlimovla bağlı məsələdə deyil, ümumi mənzərədə baxdıqda da görmək mümkündür.

Əslində 2019-cu ildə keçirilən növbədənkənar parlament seçkilərinin səbəbinə baxmaq lazımdır.

Hakimiyyətin üç qanadı var. Qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyəti. 

Prezident İlham Əliyevin 2018-ci ildə başlatdığı islahat kursu dövlətin bütün qollarına şamil edilməli idi.

İcraedici hakimiyyətdə köklü dəyişikliklər baş verdi. Dövlət başçısı sosial rifahın güclənməsi, liberal iqtisadiyyatın təşviqi, büdcəyə yük olan qurumların ləğvi, yaxud birləşdirilməsi, idarəetmədə gənclərin önə çəkilməsi və digər istiqamətlər üzrə addımlar atıldı. İcra orqanlarının təkmilləşməsi, idarəetmənin yenilənməsinə hesablanmış struktur islahatları müsbət istiqamətdə davam etdi. Nəticədə ölkədə sosial rifahın güclənməsindən tutmuş, daha səmərəli idarəetmə müxanizmlərinə nail olundu. Proses bu gün də davamlı olaraq həyata keçirilir.

Məhkəmə hakimiyyətində də addımlar atılır. Prezident İlham Əliyevin 2019-cu il 3 aprel tarixli Məhkəmə-hüquq sistemində islahatların dərinləşdirilməsi haqda Fərmanı bu prosesin sürətləndirilməsinə zəmin yaratdı.

Qanunverici hakimiyyət də yenilənməli idi və 2019-ci ildə hakim partiya parlamentin buraxılmasını gündəmə gətirməklə, Prezidentin islahat kursuna uyğun addım atdı. 

2020-ci ilin yanvarında növbədənkənar seçkilər keçirildi və yeni parlament formalaşdı.

Bəs gözləntilər özünü doğrultdumu? Bugünkü vəziyyət cavabın xeyr olduğunu göstərir.

Azərbaycan Vətən müharibəsi ilə irəliyə doğru böyük addım atdı və proseslər təsdiqlədi ki, Prezident İlham Əliyevin icraedici hakimiyyətdə həyata keçirdiyi islahatlar olduqca doğrudur. Məhkəmə hakimiyyətində də islahatların gedişi müşahidə olunur.

Bəs qanunverici hakimiyyətdə? Axı parlamentin buraxılması, növbədənkənar seçkilərin keçirilməsi hakimiyyətin bu qolunun da dayanmadan irəliyə doğru gedən qatara çatması ilə nəticələnməli idi. Bunun tam əksi ilə qarşılaşdıq.

Parlamentin mövcud mənzərəsini belə təsnif etmək olar.

Birincisi, bəzi deputatların fikirləri və davranışları qanunverici orqanın cəmiyyətdəki legitimliyinə zərbə vurur, sonuncu olaraq, Eldəniz Səlimovla bağlı hadisə bunu bir daha təsdiqlədi.

İkincisi, – 125 deputatdan yalnız 3/1 hissəsi aktiv fəaliyyətdədir, yerdə qalanları bir çox hallarda nəinki ictimaiyyət, heç seçiciləri də tanımır.

Üçüncüsü, bəzi deputatların danışmasındansa, susması daha yaxşıdır, çünki danışdıqca batır, həm də batırırlar.

Dördüncüsü, bəzi deputatların biznes fəaliyyəti qanunverici orqanın özünün qanunları pozması rəyini gücləndirir.

Beşincisi, boşluqları saydıqca bitməyən qanunverici orqan faktiki olaraq, cəmiyyətdə legitimliyini itirməkdədir.

Baş verənlər onu təsdiqləyir ki, dövlətin islahat prosesinin tərkib hissəsi kimi yenilənən parlament gözləntiləri özünü doğrultmadı və hazırda buraxılması vacib hala gələn hakimiyyətin əsas qoludur.

Mövcud parlamentin fəaliyyəti dövlətin təhlükəsizlik sisteminə, bütövlükdə dövlətçiliyə ciddi təhdid və təhlükə yaratdığını deməyə ehtiyac yoxdur, hər şey göz önündədir. 

Yeganə çıxış yolu mövcud parlamenti buraxmaq, növbədənkənar seçkilərlə irəliyə doğru addımlayan Azərbaycanın maraqlarına uyğun, Prezident İlham Əliyevin siyasəti ilə ayaqlaşa bilən qanunverici orqanın formalaşmasına nail olmaqdır. Əks halda qanunverici orqan Azərbaycanın ayağından çəkən, yaxud yük olan bir orqan olaraq qalacaq və getdikcə dövlətə, dövlətçiliyə təhdid yaradacaq.

Bu, təxirəsalınmaz addımın yaxın vaxtlarda gerçəkləşməsi mümkün təhdidlərin qarşısını almaq baxımından əhəmiyyətlidir.

Vasif Həsənli
Demokrat.az xəbər portalının baş redaktoru