Müharibənin 65-ci günü - Silahlar nə vaxtadək susmayacaq?
"Rusiya iqtisadiyyatı bundan sonra neçə ay və ya neçə il müharibəyə tab gətirə bilər” sualına cavab vermək çox çətindir”.
Bu sözləri Rusiya Xalq Təsərrüfatı və Dövlət İdarəçilik Akademiyasının Sosial Elmlər İnstitutunun siyasi və ictimai kommunikasiyalar kafedrasının dosenti, iqtisadçı Nikolay Kulbaka deyib.
O əlavə edib:
"Bu, başqa bir sualı ehtiva edir: "Biz hansı növ müharibəni nəzərdə tuturuq və hansı düşmənlə döyüşürük?"
Əlbəttə, burada müxtəlif ssenarilər mümkündür. Birinci ssenari inersialdır. Rusiya və Ukrayna hələ də müharibəni davam etdirir, amma Rusiyada səfərbərlik getmir, Ukrayna isə Qərbdən müəyyən miqdarda silah almaqdadır.
İqtisadi baxımdan Rusiya bir neçə il belə müharibə aparmağa qadirdir. Təbii ki, bu, SSRİ dövründəki Əfqanıstanla müharibə və ya 90-cı illərdə Çeçenistanın ram edilməsi deyil. Çünki hazırkı müharibədə daha çox qüvvə iştirak edir. Amma Rusiya üçün bu, hələ ki, ölkə iqtisadiyyatının uzun müddət, bəlkə də onilliklər ərzində ödəyə biləcəyi kifayət qədər kiçik xərcdir”.
Nikolay Kulbaka vurğulayıb ki, ikinci ssenari kütləvi səfərbərliyi nəzərdə tutur:
“Rusiya səfərbərlik prosesinə başlayır və bir neçə ayda 500 minə yaxın ciddi zərbə ordusu toplanır. Bundan sonra Rusiya təxminən bir il iqtisadiyyata ciddi ziyan vurmadan belə müharibəyə tab gətirə biləcək. Lakin növbəti hərbi əməliyyatlar Rusiya iqtisadiyyatının səfərbərlik yoluna keçməyə və mülki məhsulların istehsalını kəskin şəkildə azaltmağa məcbur olacağı mənası verəcək.
Nəzəri cəhətdən desək, səfərbərlik rejimində resurslar ən azı bir neçə il kifayət edəcək”.
Ekspert əmindir ki, hər iki ssenari onu göstərir ki, uzunmüddətli müharibə üçün Rusiyanın kifayət qədər resursu olacaq:
“Deməli, müharibənin sonu iqtisadi səbəblərdən baş verməyəcək. Bu səbəblərin sayı isə ikidir: birincisi, cəbhədə ciddi məğlubiyyət ola bilər ki, bu da Rusiyanı Ukrayna ilə danışıqlara getməyə məcbur edəcək; ikincisi, daxili səbəblər (elitaların parçalanması, saray çevrilişi, prezidentin istefasının təbii səbəbləri və s.), bu da müharibənin dayandırılmasına gətirib çıxaracaq.
Amma belə hadisələrin baş vermə ehtimalını artıq iqtisadçılar yox, politoloqlar, sosioloqlar və ya hərbi ekspertlər qiymətləndirməlidir. İqtisadi səbəblər çətin ki, hərbi əməliyyatlara əngəl törətsin”.
