Azərbaycanda əcnəbilərlə bağlanan qondarma nikahların qarşısını ala biləcəyikmi?

10 iyun, 2024 13:53

İyun ayının 7-də Milli Məclisdə əcnəbilərlə vətəndaşlarımız arasında bağlanan qondarma nikahlarla bağlı qanun müzakirə olundu. Qanunun əsas məqsədi qondarma nikahların qarşısını almaqdır. Hesab edirəm ki, problemin bu şəkildə qoyulması doğru addımdır. Açığı, əcnəbi şəxslərlə nikaha daxil olmaq məsələsi Azərbyacan cəmiyyətində həmişə müzakirə olunub.

Əsasən Paskistan, Banqladeş və Şri-Lanka və s. ölkələrin vətəndaşları ölkəmizdə qondarma və məqsədli nikahlara girərək ölkədə qalma müddətinə qoyulan məhdudiyyələrdən yayınmağı bacarırlar. Azərbaycanda yaşama hüququ verən sənədlər olmadan, qeydiyyatsız yaşayan əcnəbilər vətəndaşlarımızla qondarma nikaha daxil olaraq gələcəkdə cəmiyyət üçün ağır problemlər formalaşdırırlar. Ölkəmizdə qalmaq hüququ olmayan xeyli sayda əcnəbilərin məhz bu üsuldan istifadə etməsi qanunlarda ciddi boşluqların olduğunu və bu istiqamətdə təxirsalınmaz addımların atılmasının vacibliyini önə çıxarır.

Amma qondarma nikahlar təkcə qanunsuz miqrasiya ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının həyata keçirdiyi tədbrləri tozmozlamır, həm də əlavə və miqyası çox sürətlə böyüyən problemlərə yol açır.

Məsələn, dələduzluq və qanunsuzluq (cinayətkarlıq) artır.

Bütün bu hallarla yanaşı, qondarma nikahların fəsadları cəmiyyətdə “hüquq çarəsizliyi” yaradır, gələcəkdə xüsusilə, qondarma nikahıların mühüm hissəsi olan Azərbaycan vətəndaşlarının hüquqlarını qorumaq mümkünsüz hala çevrilə bilər.

Azərbaycan tranzit ölkədir və əcnəbilərin bu haldan istifadə edərək vətəndaşlarımızla qondarma nikahlara daxil olmasının qarşısının alınması mühüm məsələdir. Bu istiqamətdə qəbul ediləcək qanunun daha təkmil olmasını istəyiriksə, müxtəlif təcribələrdən də istifafə oluna bilər. Məsələn, son illərdə Rusiya qondarma nikahlara xüsusi həssaslıqla yanaşır və əcnəbilərin Rusiya vətəndaşları ilə nikaha daxil olmaları ilə bağlı tələbləri daha da sərtləşdirib. Məsələn, 2020-ci ildə Bryansk vilayətində Rusiya vətəndaşı ilə saxta nikaha girmək istəyən azərbaycanlı məhkəməyə verilmişdi. Son 10 il ərzində Rusiya bu istiqamətdə çox ciddi addımlar atıb. Hətta qondarma nikahlara daxil olan əcnəbilər həbs oluna bilərlər. 2024-cü ilin aprel ayında Moskvada rusiyalı qadınlarla qondarma nikahlar təşkil edən dəstə aşkarlanmış və bu dəstənin bütün üzvləri həbs edilmişdi.

Bəlkə Azərbaycanda da qadınları pul müqabilində qondarma nikahlara sövq edən hansısa şəbəkə var, bilmirik…

Bəs, qondarma nikahlar necə müəyyən ediləcək? Tutaq ki, qanun var, bəs, icra mexanizmləri necə olacaq…

Təcrübə göstərir ki, qondarma nikahların müəyyən edilməsi ağır mexanizm tələb edir. Yenə də Rusiyaya istinad etsək, qondarma nikahların daha çox məhkəmələr vasitəsilə aşkarlana biləcəyi təcrübəsi ortaya çıxır. Məsələn, 2022-ci ildə Rusiya məhkəmləri qondarma nikahlarla bağlı 400 qərar qəbul edib.

Hesab edirəm ki, bu sual ətrafında düşünməliyik:

Azərbaycanlı qadınları əcnəbilərlə qondarma nikahlar bağlamağa nə vadar edir?

Qondarma nikahlara daxildən yol açan səbəblər aradan qalxmayana qədər bu istiqamətdə qəbul edilən qanunun tətbiqi də “nəticə ilə mübarizə” aparamaqdan başqa heç bir işə yaramayacaq. Yəni, kosmetik mübarizə…

Qondarma nikahların qarşısının alınması üçün ilk növbədə “daxili risk”lərin qarşısının alınmasının vacib olduğunu düşünürəm. Qəbul edilən qanun və icra mexanizmləri sırf əcnəbilərə qarşı yönələcəksə (xarici risk), bu zaman atılan addımlar istədiyimiz effekti verməyəcək.

Müəllif: Samir Feyruzov

"Azsiyaset"

17 iyun

14:42 - "Kiyev Putinin sülh təklifini qəbul etməsə..." - Narışkin 13:20 - Ermənistan-Azərbaycan sərhədinə tikanlı məftillər çəkilib13:17 - Bu cür Ermənistan nəyimizə lazımdır?13:11 - Paşinyan Azərbaycanla sərhəddəki ərazilərə getdi

16 iyun

14:06 - Kərbəla şəhərində "Tarixdə şəxsiyyətin rolu" mövzusunda tədbir keçirilib - FOTOLAR

15 iyun

12:45 - Azərbaycan hansı ölkələrə nə qədər neft satıb?12:40 - Raketlər Ermənistanda yerləşdirilir12:34 - Xaricdən 8,8 manata idxal olunan kərə yağı marketlərdə 19,8 manata satılır

14 iyun

12:38 - Ziya Kazımovun ailəsi Ali Məhkəməyə xasiyyətnamə göndərilməsi üçün Kərim Vəliyevə müraciət etdi

12 iyun

12:30 - İkinci "Karib böhranı" - Rusiya bu təhdidlərə necə cazvab verəcək?12:23 - Deputatın qaldırdığı məsələ həllini tapmırsa, biz niyə bu məsələni qaldırmalıyıq?12:20 - Gürcüstanla Rusiya diplomatik münasibətləri bərpa edir?

10 iyun

13:53 - Azərbaycanda əcnəbilərlə bağlanan qondarma nikahların qarşısını ala biləcəyikmi?11:22 - Rusiyanın ardınca Qazaxıstan da LGBT təbliğatını qadağan edir11:20 - Azərbaycan, Gürcüstan və Ermənistan nə qədər üzüm istehsal edib? - MÜQAYİSƏ11:18 - Makron Milli Assambleyanı buraxdı və növbədənkənar seçkilər təyin etdi

07 iyun

13:05 - Avropa təhqiredici hərəkət etdi11:16 - "Regionun rifahı üçün sülh sazişi mümkün qədər tez bağlanmalıdır" - ABŞ həqiqətən sülh istəyir?11:13 - Hansı ölkədə nə qədər həbsxana işçisi var? 11:10 - Azərbaycan büdcəsi niyə artırılır?11:08 - AXCP sədrinin müavini saxlanıldı - Səbəb11:06 - Ədliyyə Nazirliyində dəyişikliklər...

03 iyun

17:31 - Ermənilər yunanları öpsün - Biz də türklərə silah göndərək!16:57 - Ədliyyə orqanlarındakı müsbət dəyişikliklər və həllini gözləyən problemlər - Nə etməliyik?15:03 - Gürcüstanda kəskin dəyişiklik - Rəsmiləşdi, sabahdan başlayır15:01 - KTMT-dən Ermənistanla bağlı açıqlama...14:59 - Bakının bu qəsəbəsində tıxaca görə hamı evini satır11:33 - Bakıda taksilər kəskin bahalaşdı - AYNA hədəfinə çatdı11:32 - İranda prezidentliyə namizədlər kimlərdir? - Qeydiyyat bu gün başa çatır11:28 - Azərbaycanda nə qədər əcnəbi tələbə oxuyur? - Ölkələr üzrə tam siyahı