“Azərbaycan tarixi”nin dərs saatları niyə azaldılır?” – “Ölkəmizin tarixi barədə dərs keçməkdən qaçırıqsa...” - Təhsil eksperti danışır
Təhsil Nazirliyi ali məktəblərdə “Azərbaycan tarixi”inin fənninin dərs saatlarını ixtisar etmək istəyir. 2020-2021-ci illər tədris planında Azərbaycan tarixinin dərs saatlarının tarix fakultələrində 210 saata, qeyri-tarix fakultələrində 120 saatdan 60 saata qədər azaldılması nəzərdə tutulur. Bu məsələ cəmyiyətdə ciddi narahatlıq doğurub.
"Bu məsələdə tarixçilərin də günahı var, amma əsas günah Təhsil Nazirliyindədir”.
“Azərbaycan tarixi”nin dərs saatlarının ixtisara salınması doğru addımdırmı? Ümumiyyətlə, bu kimə və nə üçün lazımdır? Dövətçilik baxımından bu qərar nə dərəcədə doğrudur? “Azərbyacan tarixi”ni ixtisara salmağa nə zərurət var?
Bütün bu suallara cavab almaq üçün “Azsiyasət.com” saytı təhsil eksperti Kamran Əsədovla əlaqə saxlayıb. O, saytımıza açıqlamasında bildirdi ki, biz müharibə şəraitində yaşayırıq, dünyada bizim tariximizə, mədəniyyət abidələrimizə, milli sərvətlərimizə və dəyərlərimizə qarşı ikili, üçlü münasibətin olduğu bir vaxtda bu tip fənlər daha çox keçirilməlidir:
“Təəsüf ki, bizdə bu tip məsələlərə yanaşma fərqlidir. Məsələyə iki cür yanaşma var. Birinci yanaşma odur ki, biz bunu dərs saatlarını azaldırıq və əvəzində nəyi keçirik? Əgər biz bu gün qonşu dövlətlərlə Qarabağın ərazisi məsələsini də müzakirə predmetinə çevririksə, deməli, hələ yetərli qədər tədqiqat aparmamışıq, dərsliklərimizdə materiallarımız azdır və dünyaya bunu çatdıra bilmirik. Əgər biz öz ölkəmizin zəngin və qədim tarixi barədə dərs keçməkdən qaçırıqsa, niyə dünya ölkələri bizim zəngin tariximizdən hər hansı bir səhifə ayırmamalıdır? Bilirsiniz, bu milli məsələdir. Ola bilər ki, yaxşı mühəndis, aqronom yetişdirə bilmirsiniz, amma siz bütün bu məsələlərin fonunda yaxşı mütəxəssis yetişdirməyə məcbursunuz. Təəssüf ki, 70 il tariximizi özümüz yazmamışıq. Sovet imperiyasının tərkibində idik və onların diktəsi ilə bir çox tarixi hadisələrə yanlış yanaşma tərzi var idi. İndi müstəqilik. Düşünürəm ki, milli qələbələrimizə, qəhrəmanlarımıza daha çox yer ayırmaqla tariximiz daha sistemli və qabarıq şəkildə yazılmalıdır”.
K.Əsədov qeyd edib ki, ali təhsil müəssisələrini bitirən şəxslər əmək bazarına ixtisaslı kadr olaraq gedirlər:
“Onlar ilk növbədə tarixlərini bilməlidirlər. Etiraf edək ki, bizim bayraq, dövlət, millət sevgimiz türklərlə müqayisədə azdır. Bu ona görədir ki, bizim kitablarımzdakı tarixi informasiyalar oxuculara yorucu şəkildə çatdırılır. Halbuki, daha aydın, anlaşıqlı formada çatdırılsaydı, fərqli bir nəticə ortaya çıxardı. Məsələn, ABŞ-ın tarixi 1776-cı ildən sonra başlayır. Amma onlar özlərini elə təqdim edirlər ki, sanki dünyanın ən qədim dövlətlərindən biridir. Yəni, siz tarixi necə yazacaqsınızsa, gələcək nəsillərimiz də o ruhda böyüyəcək. Dünyanın ilk dövləti Misirdir, amma bu gün Misir deyəndə hər kəsin gözü önündə səfalət dolu bir ərazi canlanır. Halbuki, dünyada ilk sivilizasiya orada olub. Azərbaycanın tarixi, tarixçiliyi, dövlətçiliyi isə onların hamısından qədimdir. Biz deyirik ki, dünyada ilk parlament 1265-ci ildə İngiltərədə yaradılıb. Əslində Azərbaycanda e.ə. 9-cu əsrdə Manna dövlətində bu quruluş olub. Ancaq biz bunu dünyaya çatdıra bilmirik. Ona görə çatdıra bilmirik ki, bu işlə məşğul olan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix İnstitutu, universitetlərin tarix kafedraları, tarix fakultələri ancaq öz qohum-əqrəbalarını ora yığıblar. Bəsit və cılız tarixi işlərlə məşğuldurlar”.
K.Əsədov “Azərbaycan tarixi”nin dərs saatlarının azaldılmasına görə ali məktəb müəllimlərinin narahatlığının səbəblərindən də danışıb:
“Azərbaycan tarixi” fənninin dərs saatlarının azaldılmasından ali məktəb müəllimləri ona görə narahatdırlar ki, həmin müəllimlərin dərs saatları azalacaq. Bir daha deyirəm, bu gün universitetlərlə tarix dərslərinin azaldılmasından narahat olanlar yalnız əməkhaqqına görə narahat olan şəxslərdir. O tarix müəllimləri ona görə narahat deyillər ki, biz uşaqlarımıza tariximizi zəif çatdıracağıq”.
K.Əsədov daha sonra vurğulayıb:
“Mən məsələyə ikinci aspektdən baxıram ki, bunun şəxsiyyət yetişdirməyə, gələcəkdə kadrların formalaşmasına, Azərbyacan milli-mənəvi dəyərlərinin qorunub saxlanılmasına mənfi təsiri olacaq. Xarici ölkələrdə dövlətimiz haqqında heç nə çatdıra bilməyəcəyik. Bu məsələdə tarixçilərin də günahı var, çünki onlar proqramı düzgün bölüşdürə bilməyiblər. Amma əsas günah Təhsil Nazirliyindədir”.
