Fransa Ruanda 800 min insanı öldürdüyünü etiraf edir - Makron Ərdoğan ittihamlarından qaça bilmədi

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Ruanda soyqırımına görə ölkəsinin məsuliyyət daşıdığını etiraf edib.

Azsiyasət.com-un DW-yə istinadən verdiyi xəbərə görə, Ruandanın paytaxtı Kiqalidə 250 mindən çox tutsinin dəfn olunduğu soyqırımı abidəsinin qarşısında çıxış edən E. Makron bildirib ki, Fransa uzun illər susmağı Ruandadakı həqiqətdən üstün tutub.

Fransa Prezidentinin Ruanda soyqırımına görə üzr istəməsi gözlənilir.

Qeyd edək ki, Fransa ilə Ruanda arasında münasibətlər 1994-cü ildən – soyqırımın baş verməsindən sonra pisləşib. Ruanda dəfələrlə Fransanı 800 min tutsi və hutinin ölümünə səbəb olan soyqırımında iştirakda günahlandırıb.

Bu ilin martında Fransada açıqlanan hesabatda bildirilib ki, o zaman Fransa səlahiyyətliləri bu qırğınları əvvəlcədən görmədiyi üçün ciddi və böyük məsuliyyət daşıyırlar. Qeyd olunub ki, müstəmləkəçi yanaşma Fransa rəsmilərini "kor edib". Hesabatda bildirilib ki, Fransa 1994-cü ildə Ruanda hökumətini silahlandırıb, təlim keçib, təchiz edib və müdafiə edib.

Hesabata münasibət bildirən Ruanda Prezidenti Paul Kaqame deyib ki, bu hesabat ruandalılar üçün böyük məna ifadə edir.

“Biz Fransanın bu soyqırımında rolunu unuda bilmərik, lakin bağışlaya bilərik”, - deyə Ruanda dövlət başçısı vurğulayıb.

“Twitter”də status paylaşan Makron isə cümə axşamı bildirib ki, o, Ruanda prezidenti Paul Kagame ilə görüşəcək və onlar birgə mətbuat konfransı keçirəcəklər.

Emmanuel Makron Nikolya Sarkozidən (2010) sonra Rauandaya gedən ikinci Fransa prezidentidir. Fransa Ruandada azlıqda olan Tutsi (15 faiz) tayfasının böyük çoxluq olan Hutuyə (84 faiz) qarşı soyqırım törətməsinə dövlət səviyyəsində dəstək verib.

Türkiyə prezidenti Tayyib Ərdoğan erməni soyqırımından dəm vuran rəsmi Parisə dəfələrlə Əlcəzair və Ruandada Fransanın törətdiyi, ancaq hələ də etiraf etmədiyi soyqırımları xatırlatmışdı.

Emmanuel Makron Əlcəzairdə Fransanın törətdiyi vəhşiliklərlə bağlı bir neçə dəfə bəyanat verib. Belə görükür ki, o, Fransada ictimai rəyi Əlcəzairdə baş verənlərin tezliklə genosid kimi dəyərləndirilməsinə hazırlamağa çalışır. Ruandaya bu səfər də orada baş verən qətliamlarda Fransanın suçlu olmasından xəbər verir.

Fransanın Kotdivuar (Fil Dişi Sahili), Seneqal, Mali , Əlcəzair kimi ölkələrdə yerli əhaliyə qarşı qəddarlıq nümayiş etdirməsi ilə bağlı ittihamlar səslənməkdədir. Fransa bu ölkələrdən çəkilsə də, həmin ölkələri özündən asılı vəziyyətdə saxlamaqda davam edir.

Bu bir faktdır ki, 14 Afrika ölkəsindən 12-si Fransanın keçmiş müstəmləkəsidir, CFA adlı valyutadan istifadə edirlər. Həmin valyuta Fransa tərəfindən dövriyyəyə buraxılıb, təbii ki, Fransanın nəzarətindədir.

Fransa fransız dilində danışan Qərbi Afrikada biznes imkanlarını genişləndirməyə də can atır. “Total SE”, “Vinci SA” və “Orange SA” kimi nəhəng Fransa şirkətləri Uqanda, Mozambik, Keniya, Tanzaniya və Efiopiyada biznes fəaliyyətlərini ciddi şəkildə böyüdüblər.