Avropa qaz probleminin həllini Azərbaycanda axtarır - Detaly" nəşri
Avropa İttifaqı Rusiyanın enerjidaşıyıcılarından asılılığını azaltmağa əzablı cəhdlər edir. Neft embarqosu Macarıstanın hələ ki, qarşısıalınmaz müqaviməti ilə üzləşib.
Bu arada isə blok ölkələri Rusiyadan təkcə neft deyil, həm də qaz tədarükünü kəsmək imkanlarını axtarır və alternativ tədarükçüləri nəzərdən keçirir. Belələrindən biri də Azərbaycandır.
Bu barədə "Detaly" nəşrində dərc edilən analitik məqalədə deyilir.
Mayın 18- də Avropa Komissiyası özünün REPowerEU planını təqdim edib və bu plan alyansı Moskvanın asılılığından həmişəlik xilas edəcək.
Təşkilat etiraf edib ki, Rusiya yanacağı üçün ödənilən yüksək məbləğ Rusiyaya Ukraynaya qarşı müharibəsində dəstək olur".
Bundan başqa, Rusiya özünün Qərblə qarşıdurmasında enerjidən silah kimi istifadə edir. Putin bəyan edib ki, "dost olmayan ölkələr Rusiya qazı üçün rublla ödəniş etməlidir, beləliklə, Avropa İttifaqının sanksiyalar rejimini nüfuzdan salmaq niyyətini güdür. Polşa və Bolqarıstan bundan imtina edəndə, Moskva onlara tədarükü dayandırıb.
Bu isə Avropa ölkələrini yeni tədarükçülər axtarışına baş vurmağa daha da sövq edib.
Xəzər dənizində İtaliya və Yunanıstan vasitəsilə "Cənub qaz dəhlizi" şəbəkəsi ilə birləşən nəhəng qaz yataqlarına malik olan Bakı Moskvadan qalan boşluğu doldurmaq üçün əlverişli vəziyyətə malikdir
Ötən ay Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti SOCAR elan edib ki, Avropaya təbii qaz ixracını bu il 30 faiz artıracaq və artıq birinci rübdə 2, 6 milyard kub metr qaz tədarük edib. "Bu, Azərbaycan iqtisadiyyatının dəyərini artırır, - SOCAR- ın nümayəndəsi deyib, - eyni zamanda, ölkənin Avropaya etibarlı qaz tədarükçüsü kimi mövqeyini möhkəmləndirir".
Rusiyanın tədarükündən məhrum olan Bolqarıstan ilk olaraq Bakının imkanlarını dəyərləndirib.
"Konkret olaraq biz imkan daxilində tez bir zamanda Azərbaycan qazının alınmasına ümid edirik", - bunu ölkənin baş naziri Kirill Petkov deyib.
Daha çox Azərbaycan qazını almaq üçün Bolqarıstan İnterconnector Greek- Bulgaria (IGB) qaz kəmərinin tikintisinin başa çatmasına ümid edir, adından da göründüyü kimi, bu kəmər Yunanıstan və Bolqarıstan qaz şəbəkələrini birləşdirməlidir.
Azərbaycan KİV- lərinin məlumatına görə, Bolqarıstan Azərbaycandan artıq 1 iyul 2022- ci ildən başlayaraq ildə bir milyard kub metr qaz ala biləcək.
Bu arada isə enerjidaçıyıcıların tədarükündə fasilələr artıq bütün Avropa boyunca istehlakçılar üçün qıtlığa və qiymət artımına gətirib çıxarıb, bu da populizm, etirazlar və iğtişaşlar dalğasını, habelə həyatın get- gedə bahalaşmasını yaradıb.
Belə gərgin fonda Azərbaycanın energetika nazirinin müavini Elnur Soltanov Avropa İttifaqının energetika siyasəti üzrə direktoru Kristina Lobilyo Borrero ilə danşıqlar aparıb.
"Cari qaz əməkdaşlığı və Azərbaycan qazının Avropa İttifaqına ixrac həcminin artırılması perspektivlərinin müzakirəsinə həsr edilən görüş baş tutub", - Avropa Komissiyasının rəsmi hesabatında belə deyilir.
Neft və qazdan əldə edilən gəlirlər Azərbaycanı dünyada 2000- 2014- cü illərdə ən sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyata malik olan ölkəyə çevirib, bu mənada Bakı üçün faydalar böyükdür. Finlandiyanın energetika və təmiz hava tədqiqatları Mərkəzinin məlumatlarına görə, Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonra təkcə son aylar ərzində Moskva qaz ödənişlərindən təxminən 25 milyard dollar gəlir əldə edib. Hazırda faktiki olaraq başqa ölkələrin tələblərini ödəyən və onlara təklif edilən bu məbləğ Azərbaycanın 2019- cu ildə ümumi gəlirlərindən 10 dəfə artıqdır.
Ekspertlərin fikrinə görə, hasilat həcminə görə Bakı çətin ki, Rusiya ilə müqayisə edilə bilsin. Bununla yanaşı, Bakının istehsalı artırmaq qabiliyyəti onu göstərir ki, o, gəlirli bazarda öz payını artıra bilər.
