"İrəvan dost atəşinə tutulub" - "Kommersant" nəşri
Avropa İttifaqının mülki müşahidə missiyasının Ermənistan-Azərbaycan sərhədində yerləşdirilməsi ideyası artıq həyata keçməyə yaxındır. Müşahidəçilər üçün yerləri müəyyən etmək göründüyü qədər asan deyil. Çünki dövlətlərin sərhədləri delimitasiya olunmur və birbaşa qarşıdurma da daxil olmaqla, sözün hər bir hissəsi mübahisə edilə bilər. Bu məqsədlə Avropa İttifaqı Azərbaycanla sərhəddə mülki müşahidə missiyasının yerləşəcəyi yerləri müəyyən etmək üçün Ermənistana texniki qrup göndərib. Müşahidəçilərin yerləşdirilməsi ilə bağlı qərar bu yaxınlarda Praqada keçirilən danışıqlar zamanı qəbul edilib.
Bu barədə “Kommersant” qəzeti “İrəvan dost atəşinə tutulub” adlı məqaləsində dərc edib.
Nəşr daha sonra əlavə edib:
“Müşahidəçilər Azərbaycan ərazisinə daxil ola bilməyəcək, lakin Bakı lazım gələrsə, avropalılarla əməkdaşlıq edəcəyinə söz verib. Eyni zamanda, Praqa görüşündən bir neçə gün əvvəl KTMT Ermənistana müşahidə missiyasının göndərilməsi ideyasını müzakirə edib. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov da eyni mövzunu qaldırıb. Ermənistanda müxalif “Patev unem” parlament blokuna daxil olan “Respublikaçılar” partiyasının sədr müavini Armen Aşotyan da analoji fikri bildirib. Onun fikrincə, Avropa missiyasının yerləşdirilməsi qərarı Ermənistanın hazırkı hakimiyyətinin apikal siyasətinin nəticəsidir.
“Ermənistan üçün Rusiya və KTMT timsalında mövcud olan xarici təhlükəsizlik mexanizmlərindən səmərəsiz istifadə edilməsi Paşinyanın Ermənistanı nəhənglərin geosiyasi döyüş meydanına çevirməsi üçün əlverişli zəmin yaradılmasına töhfə verir”, – Aşotyan “Kommersant”a bildirib.
Eyni zamanda diqqət mərkəzində texniki qrupun missiyası ilə bağlı xəbərlər deyil, eləcə də Emmanuel Makronun bir müddət əvvəl verdiyi qalmaqallı açıqlamadır. Cənab Makron əvvəllər də ermənipərəst siyasətçi kimi reputasiyaya malik idi, lakin bu dəfə o, barı daha da yüksəltmək və Moskvadan daha yaxşı İrəvanın müttəfiqi olmağa hazır olduğunu göstərmək qərarına gəlib.
Son iki ildə sərhəddə baş verənlərə gəlincə, prezident Makron “France 2” telekanalında Ermənistan və Azərbaycan qoşunları arasında çoxsaylı gərginliklərə toxunaraq deyib:
“Orada 5 min rus əsgəri var, guya sülhməramlılardır. Amma bu münaqişədə daha dərin bir münaqişə var. Rusiya həmin münaqişəyə müdaxilə edərək, açıq-aşkar Azərbaycan və Türkiyənin şərikliyi ilə oynayaraq Ermənistanı zəiflətmək üçün geri qayıtdı. Nə baş verdiyini başa düşürsünüz? Bunlar Rusiyanın sabitliyi pozmaq cəhdləridir. Hamımızı zəiflətmək, parçalamaq üçün Qafqazda nifaq salmaq istəyirlər”.
Bundan əlavə, cənab Makron Qarabağı “mübahisəli” və “beynəlxalq səviyyədə tanınmayan” region adlandırıb və Azərbaycanı “çoxlu itkilərlə nəticələnən dəhşətli müharibəyə başlamaqda” ittiham edib.
Azərbaycandakı Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Fərid Şəfiyev isə məsələylə bağlı “Kommersant”a deyib:
“Biz həmişə bilirdik ki, onun (Emmanuel Makron) birtərəfli mövqeyi var, lakin o, heç vaxt Azərbaycanı bu cür birbaşa qınamayıb. Bu, danışıqların məhvindən başqa heç bir nəticəyə gətirib çıxarmayacaq”.
“Makron sadəcə ehtiyatsız bəyanatla çıxış etməyib. O, Şarl Mişelin vasitəçilik fəaliyyətini gözdən salıb və Aİ-nin regionda münasibətləri normallaşdırmaq səylərinin perspektivini şübhə altına alıb”, – politoloq İlqar Vəlizadə “Kommersant”a müsahibəsində əlavə edib.
Ermənistandan olan politoloq Stepan Danielyan isə öz növbəsində, əmindir ki, Fransa prezidentinin bəyanatı Qərb-Rusiya mübarizəsi məntiqində səslənib, lakin bunu reallıqdan tam uzaq adlandırmaq olmaz:
“İndiki geosiyasi qarşıdurma şəraitində, Rusiyanın Qərbdən təcrid olunduğu bir şəraitdə Türkiyə onun üçün çox vacib tərəfdaşa çevrilib”.
“Ankara və Moskva yaxınlaşır və onların müəyyən əlaqələri var. Sazişlər, o cümlədən Cənubi Qafqazdakı xüsusi tələblər və s.
Ona görə də bu razılaşmaların Ermənistanın maraqları hesabına həyata keçirilə biləcəyi istisna edilmir”. – deyə ekspert “Kommersant”a müsahibəsində bildirib.
Qeyd edək ki, Fransa prezidentinin bəyanatına rəsmi Moskva da cavab verib.
“Parisin Rusiyanın Azərbaycan və Ermənistanla münasibətlərinə zərbə vurmaq cəhdləri uğursuzluğa məhkumdur və bu, yalnız Fransanın regiondakı nüfuzunun daha da devalvasiyasına gətirib çıxaracaq”, – Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib.
Bununla belə, postsovet məkanı üzrə rusiyalı ekspert Arkadi Dubnovun fikrincə, Emmanuel Makron Moskvanı arxadan bıçaqlamaqdan çox, Türkiyə prezidentinə bir növ kompliment demək istəyib.
Dubnov “Kommersant”a deyib: “Makron iddialıdır və zəmanəmizin, habelə Avropanın ən populyar siyasi lideri olmağa can atır, xüsusən də Angela Merkeldən sonra.
Rusiyanın Azərbaycan və Türkiyə ilə oynaması ilə bağlı sözlər isə daha çox Ərdoğanın gücünün göstəricisidir ki, bu da kompliment sayıla bilər”.
Qeyd edək ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə İlham Əliyevin görüşü bütün bunların fonunda baş tutub. Və tamamilə mümkündür ki, indi Moskva həmin görüşdən Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllində təşəbbüsü ələ almaq üçün istifadə edir.
