Ərdoğan nəhəng qaz yatağı tapdıqlarını elan etdi, ruslar narahat oldu

22 avqust, 2020 17:06

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ötən gün ölkəsinin Qara dənizdəki ərazi sularında nəhəng qaz yatağının kəşf edildiyini açıqlayıb. virtualaz.org xəbər verir ki, Ərdoğan bunun Türkiyənin tarixində ən iri ehtiyatlara malik yataq olduğunu deyib. Yataqda onun sözlərinə görə, 320 milyard kubmetrə yaxın təsdiqlənmiş qaz ehtiyatları var.

“Bu kəşf ölkəmizin energetika təhlükəsizliyi baxımından olduqca mühümdür”,-Türkiyə prezidenti bildirib. Maliyyə və xəzinadarlıq naziri Berat Albayrak isə deyib ki, Türkiyənin Qara dənizdə öz qaz ehtiyatlarını kəşf etməsi büdcə kəsirini qapatmağa, profisit iqtisadi göstəricilərə keçməyə imkan verəcək.

Ərdoğanın bəyantı beynəlxalq energetika çevrələrində geniş rezonans doğurub və sahə üzrə ekspertlər Türkiyənin bu qaz yatağını kəşf etməsi ilə bazarda vəziyyətin necə dəyişəcəyini proqnozlaşdırmağa çalışırlar.

Türkiyə prezidenti Qara dənizin Zonquldaq istiqamətində yerləşən  “Tuna-1” yatağının “Fateh” kəşfiyyat gəmisi tərəfindən iyulun 20-dən bəri aparılan seysmik kəşfiyyat işləri nəticəsində tapıldığını bildirir. O, həmin rayonda yeni yataqların da ola biləcəyini, kəşfiyyat işlərinin davam etdiyini deyib.

“Kommersant” qəzeti yazır ki, bu yatağın kəşf edilməsi nəticəsində Rusiyanın “Qazprom” şirkəti ən iri xarici bazarlardan birini-Türkiyəni tamamilə itirə bilər. Türkiyə onsuz da son üç ildə Rusiyadan qaz idxalını iki dəfə azaldıb, perspektivdə isə “Qazprom”dan qaz alınmasını ümumiyyətlə dayandıra bilər.

 Türkiyə prezidenti yataqdan qaz hasilatının rekord qısa vaxt ərzində-2023-cü ilə qədər başlayacağını elan edib. Hərçənd mütəxəssislər bu müddətin o qədər də real olmadığını,  yataqda hasilatın başlaması üçün 7-8 il vaxt lazım gələ biləcəyini deyirlər.

“Kommersant” qeyd edir ki, istənilən halda “Qazprom” indidən Türkiyəyə satdığı qazın gələcək aqibətini, onun “Türk axını” kəməri ilə Avropaya necə ötürülməsini düşünməlidir.

Türkiyənin qaza tələbatı ildə 45 milyard kubmetrə yaxındır və son illərə qədər bu həcmin az qala üçdə ikisi Rusiyadan alınırdı. Lakin Türkiyə son illər bahalı Rusiya qazının idxalını azaldıb, onun əvəzinə sıxılmış qaz və Azərbaycan qazının idxalını artırıb. “Qazprom” Türkiyə bazarında mövqelərini xeyli dərəcədə əldən verib.

“Fitch” reytinq agentliyindən Dmitri Marniçenko qeyd edir ki, yataq öz ehtiyatlarına görə doğrudan da böyükdür və nəzəri olaraq Türkiyəyə idxal qazının həcmini əhəmiyyətli ölçüdə azaltmağa imkan verə bilər. Və bu halda Rusiyadan qaz alınması hətta sıfıra enəcək. Belə olan halda Rusiya “Türk axını” kəməri ilə qazın Avropaya ötürülməsini düşünməli olacaq.

“Qazprom”da situasiyanı hələlik şərh etmirlər. Lakin situasiya ilə tanış olan mənbə deyib ki, “Qazprom”un qorxması üçün hələ tezdir: “Türkiyənin tələbatı fəal şəkildə artır və üstəlik həmin ehtiyatları hələ iqtisadi baxımından effektli şəkildə çıxarmaq lazımdır”.

 “VYGON Consulting” şirkətindən konsultant Yekaterina Kolbikova isə deyir ki, Türkiyə hökumətinin kəşf edildiyi bildirilən yataqda üç ildən də az müddətdə hasilata başlamaq planları olduqca ambisioz görünür. Hətta dəniz şelfində hasilat üzrə lider olan Norveçdə qaz yatağının kəşfindən etibarən hasilata başlamağa qədər olan dövr orta hesabla 15 il təşkil edir. Qara dənizdə isə bu müddət 18 ildən az deyil.

Kolbikovanın fikrincə indiki qaz qiymətlərində Türkiyə hökumətinin həmin yataqdan hasilatın rentabelliyini təmin etməsi də çətin olacaq. Və yataqdan hasilat ən yaxşı halda ildə 6-12 milyard kubmetr təşkil edə bilər.

BOTAŞ şirkətinin qaz idxalı departamentinin keçmiş rəhbəri Ali Arif Aktürk isə “Sözçü” qəzetinə açıqlamasında yatağın açıqlanan ehtiyatlarının “məqbul” olduğunu deyib. Bununla belə Aktürk qeyd edib ki, yataqdan hasilatı təmin etmək üçün azı 5 milyard dollar investisiya tələb oluna bilər.

Enerji məsələləri üzrə ekspert Mehmet Kara da ehtiyatlarının həcminin sevindirici olduğunu deyir, amma hesab edir ki, “Tuna-1” yatağından hasil ediləcək qaz idxal qazdan o qədər də ucuz olmayacaq. Habelə burada yataqdan ildə nə qədər qaz çıxarılacağı da önəmlidir və ekspertə görə açıqlanan həcmi tam hasil etmək üçün 20 il lazım gələ bilər.

01 noyabr

18:31 - Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun tərəfdaşlığı ilə ADA Məktəbində növbəti xeyriyyə məqsədli "Məhsul bayramı" keçirilib - FOTOLAR18:28 - Azərbaycanla sərhəddə raketlər yerləşdirildi18:26 - İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı iki tələb irəli sürdü18:24 - Rusiya Türk Dövlətləri Təşkilatına qoşulmağı məqsədəuyğun sayır

23 oktyabr

18:42 - Maya dəyəri 5,7 manat olan mal əti 17 manata satılıb - Azərbaycanda heç kəs bazara nəzarət edə bilmir18:40 - Vuçiç məğlub oldu - Serbiyada ələbələr qalib gəldi18:38 - DİN və Baş Prokurorluq kafedəki qətllə bağlı məlumat yaydı

22 oktyabr

15:50 - Banklar kimlərə və niyə kredit vermir? - "Qara siyahı" ilə bağlı bilinməyənlər - ARAŞDIRMA15:47 - Ermənistan yeni Konstitusiya üçün növbədənkənar seçkiyə gedir15:45 - Paşinyan Azərbaycanla sülh sazişi üçün - Yeni tarix açıqladı15:31 - Şəhidin maaşı hələ də ailəsinə verilir - VİDEOMATERİAL

15 oktyabr

11:04 - Paşinyana sülh sazişini imzalamaq üçün vaxt verilib? 11:00 - Bakıdakı toplantının əhəmiyyəti nədir? 10:51 - Azərbaycanda bankların mənfəəti açıqlanıb

14 oktyabr

17:23 - Veysəloğlu Şirkətlər Qrupunun əməkdaşlarımızın övladları Prezident təqaüdünə layiq görülüblər

08 oktyabr

17:19 - Veysəloğlu MMC-nin Mərkəzi Sınaq Laboratoriyasının akkreditasiya sahəsi genişləndirilib - FOTOLAR

07 oktyabr

11:09 - "Neftin qiyməti 200 dollar olacaq" - "Financial Times"11:06 - Azad edilmiş ərazilərimizdə 32 kütləvi məzarlıq tapılıb11:05 - Azərbaycanı təhqir edən hesablar bağlanmalıdır

01 oktyabr

09:52 - Qondarma rejimin "televiziyası" bağlandı09:45 - Sumqayıtda 13 tibb işçisi bir gündə işdən çıxarılıb - Ölkədə ixtisar müəmması davam edir

29 sentyabr

19:07 - Döyüşdə iştirak edən hərbçilərə ikiqat ödəniş müddəası çıxarılır

27 sentyabr

17:24 - "Onun arvadını hamı tanıyır" - Zaxarova17:14 - Azərbaycana qarşı kampaniyaya qoşulan türkiyəli professor üzr istədi17:11 - ABŞ-nin daha bir məxfi silahı İranın əlinə keçdi17:09 - Husilərə görə Ər-Riyadda məktəblər bağlandı

21 sentyabr

13:05 - Veysəloğlu Şirkətlər Qrupu Qarabağda təhsilin inkişafına dəstək verəcək - FOTOLAR11:22 - Təhsildəki mafiya - Bu dəfə 3 milyonluq olimpiada biznesini araşdırdıq11:18 - Azərbaycana yük gətirib, yük aparan ölkələrin siyahısı

14 sentyabr

13:55 - Polşa da müharibəyə cəlb olunur?