Türkiyə Prezidenti Kiprin etnik bölgüsünü həll etmək üçün iki dövlətin yaradılması siyasətində qətiyyətlidir

13 iyun, 2023 11:53

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bazar ertəsi təkrarladı ki, Kiprin uzun müddət etnik bölünməsi ilə bağlı istənilən qərar adanın şimal üçdə birində parçalanmış Kipr-Türkiyə dövlətinin mövcudluğunu tanımalıdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Kiprin birləşməsinə çağıran qətnamələrinə zidd olan bu təklifin beynəlxalq qınağına baxmayaraq, Ərdoğanın keçən ay yenidən seçildikdən sonra ilk xarici səfəri zamanı verdiyi açıqlamalar Ankaranın bu mövzuda sarsılmaz mövqeyini göstərir.

Kipr türklərinin lideri Ersin Tatar ilə birgə mətbuat konfransı zamanı Ərdoğan vəziyyətin aktuallığını vurğulayaraq dedi:"heç kim daha 50 il sərf edə bilməz". O əlavə etdi:"danışıqlar masasına qayıtmaq lazımdırsa, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin tanınması irəliyə doğru yeganə yoldur."

Türkiyə prezidentinin bəyanatı beynəlxalq səviyyədə tanınmış Kipr hökumətinin danışıqların tezliklə bərpa olunacağına ümidlərinə zərbə vurub. Lakin prezidentin mətbuat katibi Nikos Xristodulidis qeyd edib ki, Ərdoğanın sözləri deyil, hərəkətləri son nəticədə onun mövqeyini müəyyənləşdirəcək.

Kipr, 1974-cü ildən bəri, Yunan Həmkarlar İttifaqı tərəfdarları tərəfindən edilən çevrilişdən sonra Türkiyənin ölkəni işğal etməsindən bəri bölündü. Kiprli türklər təxminən on il sonra müstəqilliyini elan etsələr də, dövlətləri yalnız şimal bölgəsində 35.000-dən çox əsgər və müxtəlif silahlarla əhəmiyyətli bir hərbi varlığını qoruyan Türkiyə tərəfindən tanınır.

BMT-nin himayəsi altında danışıqlar yolu ilə sülh yolu ilə nizamlanmaya nail olmaq səyləri uğursuz oldu. 2017-ci ilin iyul ayında ən son tur, Türkiyənin hərbi müdaxilə hüququnu qorumaqda israrı və hər hansı bir yeni razılaşma çərçivəsində qoşunların davamlı olması səbəbindən uğursuz oldu. Bundan əlavə, kiprli Rumlar, kiprli türklərin federal səviyyədə bütün hökumət qərarlarına veto qoymaq tələbini rədd etdilər. Kiprli türklərin əhalisi kiprli Rumların əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edir.

Türkiyə və kiprli türklər, Kiprin federal quruluşuna əsaslanan danışıqların faydasız olacağını iddia edir və bunun əvəzinə yeni bir başlanğıc nöqtəsi olaraq iki dövlət qurma qərarını müdafiə edirlər. Kiprli Rumlar, ölkənin bölünməsini rəsmiləşdirən hər hansı bir razılaşmanı qəbul etməkdən imtina edirlər.

Ərdoğan kiprli türklərin aydın və birmənalı tələblərini vurğulayaraq, "Kiprli türklər heç vaxt azlıq olmayıb və olmayacaq da"dedi.

Bundan əlavə, prezident ərdoğan Türkiyənin kiprli türkləri sualtı kabel vasitəsilə elektrik enerjisi ilə təmin etmək öhdəliyini təsdiqlədi-66,5 - ci ildə Türkiyənin Quru şimala şirin su təmin etmək üçün inşa etdiyi 107 mil (2015 kilometr) sualtı boru kəmərlərini tamamlayacaq bir plan. Kipr hökuməti boru kəməri layihəsini Ankaranın adaya təsirini və nəzarətini gücləndirmək cəhdi kimi tənqid etdi.

13 aprel

12:22 - Azərbaycana gəlmiş ermənilərlə görüşdən nə əldə edildi? 12:18 - 300 milyonluq uyğunsuzluq12:12 - Paşinyan və Qarabağ ermənisinin söhbəti - "Belə də davam edin"12:07 - ABŞ-də səssiz çevriliş olub

06 aprel

12:38 - Tehran bütün ölkələrə müraciət etdi12:34 - "Bu təhlükəli və psixi problemli adam..." - Məşhur senator Trampa qarşı12:31 - Prezidentin rəsmi qarşılanma mərasimi oldu - FOTOLAR

01 aprel

12:18 - ran raketləri türk siyasətçinin adı ilə bəzədildi12:15 - BƏƏ Hörmüzə görə İranla müharibəyə hazırlaşır - "The Wall Street Journal"12:12 - "Onlar Hörmüzdən keçə bilməz" - Pezeşkian12:10 - Bu qurumların istintaq orqanları birləşir - Nə yenilik olacaq?

24 mart

15:53 - "Bəzi ölkələrdə iqtisadi çöküş qaçılmaz olacaq" - Hörmüz boğazı bağlı qalarsa...15:51 - "Euronews" Qlobal Bakı Forumu ilə bağlı reportaj yayımladı15:49 - Pezeşkianın fərmanı ilə yeni təyinat - Laricaninin yerinə o gətirildi

21 mart

20:22 - Ya Donbasdan geri çəkil, ya da yardım kəsiləcək!20:19 - İran müharibənin bitməsi üçün şərtlərini açıqladı

18 mart

13:09 - Vaşinqtonda istefalar başladı: Antiterror Mərkəzinin direktorundan Trampa ittihamlar - "İsraillilərin bizi minlərlə amerikalının həyatına başa gələn fəlakətli..."13:02 - DTX-nın ifşa etdiyi şəxsin arxasında xaricdəki qüvvələr dayanır - Komitə sədri12:59 - "İran atəşkəsə razı deyil, amma..." - Əraqçi sülh şərtlərini açıqladı

05 mart

19:31 - İlham Əliyev İrandan tələb edir - "İran Azərbaycana izahat verməlidir, üzr istəməlidir"19:25 - Yaxın Şərqdəki müharibəni kim dayandıra bilər? 19:23 - PUA-ların sayı 4 imiş: "İran dərs vaxtı məktəbi hədəf alıb" - Müdafiə Nazirliyi19:22 - "Silahlı Qüvvələrimiz bir nömrəli səfərbərlik vəziyyətinə gətirilib" - İlham Əliyev

16 fevral

12:33 - Postsovet ölkəsinə xəbərdarlıq olundu - Ukraynanın aqibəti ilə üzləşəcəksiniz12:29 - "Müharibə olsa, İrana köməyə hazırıq..." - Taliban sözçüsü12:27 - "Müharibə bu il bitməyəcək" - Amerikalı general ABŞ-ı ittiham etdi

11 fevral

11:30 - "Rusiya ilə bizi qarşıdurmaya sürükləyə bilməzlər" - Paşinyan11:27 - "Bakı və İrəvan arasında sülh anlaşması pozularsa..." - Pol Qobl11:22 - "Azərbaycan Ermənistan mallarının öz dəmir yolu ilə ixracı imkanını təsdiqləyib" - Paşinyan

09 fevral

15:13 - Peskov Ankoriç ruhunun sirrini açdı - Ukrayna müharibəsində böyük sıçrayışın 28 gizli bəndi