Türkiyə Prezidenti Kiprin etnik bölgüsünü həll etmək üçün iki dövlətin yaradılması siyasətində qətiyyətlidir

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bazar ertəsi təkrarladı ki, Kiprin uzun müddət etnik bölünməsi ilə bağlı istənilən qərar adanın şimal üçdə birində parçalanmış Kipr-Türkiyə dövlətinin mövcudluğunu tanımalıdır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Kiprin birləşməsinə çağıran qətnamələrinə zidd olan bu təklifin beynəlxalq qınağına baxmayaraq, Ərdoğanın keçən ay yenidən seçildikdən sonra ilk xarici səfəri zamanı verdiyi açıqlamalar Ankaranın bu mövzuda sarsılmaz mövqeyini göstərir.

Kipr türklərinin lideri Ersin Tatar ilə birgə mətbuat konfransı zamanı Ərdoğan vəziyyətin aktuallığını vurğulayaraq dedi:"heç kim daha 50 il sərf edə bilməz". O əlavə etdi:"danışıqlar masasına qayıtmaq lazımdırsa, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin tanınması irəliyə doğru yeganə yoldur."

Türkiyə prezidentinin bəyanatı beynəlxalq səviyyədə tanınmış Kipr hökumətinin danışıqların tezliklə bərpa olunacağına ümidlərinə zərbə vurub. Lakin prezidentin mətbuat katibi Nikos Xristodulidis qeyd edib ki, Ərdoğanın sözləri deyil, hərəkətləri son nəticədə onun mövqeyini müəyyənləşdirəcək.

Kipr, 1974-cü ildən bəri, Yunan Həmkarlar İttifaqı tərəfdarları tərəfindən edilən çevrilişdən sonra Türkiyənin ölkəni işğal etməsindən bəri bölündü. Kiprli türklər təxminən on il sonra müstəqilliyini elan etsələr də, dövlətləri yalnız şimal bölgəsində 35.000-dən çox əsgər və müxtəlif silahlarla əhəmiyyətli bir hərbi varlığını qoruyan Türkiyə tərəfindən tanınır.

BMT-nin himayəsi altında danışıqlar yolu ilə sülh yolu ilə nizamlanmaya nail olmaq səyləri uğursuz oldu. 2017-ci ilin iyul ayında ən son tur, Türkiyənin hərbi müdaxilə hüququnu qorumaqda israrı və hər hansı bir yeni razılaşma çərçivəsində qoşunların davamlı olması səbəbindən uğursuz oldu. Bundan əlavə, kiprli Rumlar, kiprli türklərin federal səviyyədə bütün hökumət qərarlarına veto qoymaq tələbini rədd etdilər. Kiprli türklərin əhalisi kiprli Rumların əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edir.

Türkiyə və kiprli türklər, Kiprin federal quruluşuna əsaslanan danışıqların faydasız olacağını iddia edir və bunun əvəzinə yeni bir başlanğıc nöqtəsi olaraq iki dövlət qurma qərarını müdafiə edirlər. Kiprli Rumlar, ölkənin bölünməsini rəsmiləşdirən hər hansı bir razılaşmanı qəbul etməkdən imtina edirlər.

Ərdoğan kiprli türklərin aydın və birmənalı tələblərini vurğulayaraq, "Kiprli türklər heç vaxt azlıq olmayıb və olmayacaq da"dedi.

Bundan əlavə, prezident ərdoğan Türkiyənin kiprli türkləri sualtı kabel vasitəsilə elektrik enerjisi ilə təmin etmək öhdəliyini təsdiqlədi-66,5 - ci ildə Türkiyənin Quru şimala şirin su təmin etmək üçün inşa etdiyi 107 mil (2015 kilometr) sualtı boru kəmərlərini tamamlayacaq bir plan. Kipr hökuməti boru kəməri layihəsini Ankaranın adaya təsirini və nəzarətini gücləndirmək cəhdi kimi tənqid etdi.