Dünya erməni ideologiyasına sarsıdıcı zərbə - "Miatsum" ideyası necə məhv oldu?
Bu günə qədər dünya ermənilərinin “milli hərəkatı” əsasən iki konsepsiya üzərində fomalaşmışdı: Dənizdən-dənizə böyük Ermənistan xülyası və “Miatsum” (birləşmə) - “Artsax”.
XX əsrin 80-ci illərində ortaya çıxan “Miatsum” ənənəvi “erməni milli hərəkatı”nın mənfur bazası əsasında yeni ideologiya kimi qurulmuşdu. Əsas məqsəd hər vəchlə, terror və vəhşi üsullarla bu ideologiyanı reallaşdırmaq idi. “Miatsum” Birinci Qarabağ müharibəsinin başlanması, Azərbaycan torpaqlarının işğal edilməsi və sonda Qarabağda qondarma “Artsax” dövlətinin yaranması ilə nəticələnmişdi. SSRİ-dən ayrılan Azərbaycanın zəif halda olması, 90-cı illərin əvvələrində ölkədə cərəyan edən arzuolunmaz proseslər ermənilərin bu ideologiyanın reallaşmasınını daha da sürətləndirmişdi. Onlar bu mənfur ideologiyanı ona görə ortaya atmşdılar ki, Qarabağı işğal edərək, özlərinə “dövlət” qursunlar.
Amma üzərindən 30 il vaxt keçdi, bu müddət ərzində ölkədə sabitlik bərpa edildi, Azərbaycan milli ordu quruculuğuna başladı, güclü iqtisadiyyat yaratdı, beynəlxalq aləmdə ciddi tribuna qazandı və çoxvektorlu siyasət, tərəfsiz diplomatik fəaliyyət formalaşdırdı. Nəhayət, 2020-ci ildə 44 günlük müharibə zamanı Ermənistan ağır məğlubiyyətlə üzləşdi.
Bu müharibə və həyata keçirilən sonuncu lokal hərbi əməliyyatlar ermənilərin “Miatsum” ideologiyasını tamamilə məhv etdi. “Artsax” yoxdursa, “Miatsum” da yoxdur. Bu S"artsax" ideologiya daha heç kəsə lazım deyil. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan 44 günlük müharibə zamanı təkcə torpaqlarını işğaldan azad etmədi, həm də erməni ideologiyasını məhv etmiş oldu. Daha belə bir ideologiya yoxdur və bundan sonra ermənilər ideologiyasız qalmalı olacaqlar.
Ermənilərin 240 il bundan öncə ortaya atdıqları “erməni milli hərəkatı” tarixdə ən böyük və sarsıdıcı zərbə aldı. Aralıq dənizi, Qara dəniz və Xəzər dənizinə çıxış əldə etmək, 3 dövlətin - Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstanın əraziləri hesabına “Böyük Ermənistan” qurmaq xülyasına qapılan ermənilərin bu ideologiyası tarixin arxivinə göndərildi.
Bundan sonra Azərbaycanın yalnız bir yolu var - daha da güclü olmaq, Cənubi Qafqazda öz liderliyini qorumaq.
Azərbaycan erməni ideologiyasını tarixin ən çirkli arxivinə göndərməklə, ermənilərin işğala hədəflənən mayaklarını əlindən aldı. Qarabağdan köç edən ermənilərin Ermənstan üçün ciddi başağrısına çevriləcəyi heç bir şübhə doğurmur. Paşinyan başa düşür ki, Qarabağda yaşayan ermənilər revanşist siyasi qüvvələrin əsas sosial bazası kimi önə çıxarılırdı. Uzun illər onlar üçün nəzərdə tutulan əlavə imtiyazlar və Ermənistan siyasi elitasında korrupsiyaya bulaşmış, kriminal “Qarabağ klanı”nın müstəsna səlahiyyətlər qazanması Ermənistanın inkişafını tamamilə əngəlləyirdi. Rusiyaya bağlı bu qüvvələr ABŞ-ın dəstəklədiyi Paşinyana qətiyyən lazım deyil. Böyük ehtimalla, Qarabağdan köç edən ermənilərin bir qismi müxtəlif ölkələrə üz tutmalı olacaqlar. Şübhəsiz, onlar həmin ölkələrdə yenidən hansısa erməni ideoloqlarının ambisiyalarının qurbanlarına çevriləcəklər.
Müəllif: Samir Feyruzov
