"ABŞ-ı Rusiya ilə müharibəyə cəlb etmək riski var..." - "The American Conservative"
Ukraynada davam edən münaqişənin ABŞ üçün yaratdığı ən ciddi təhlükə Vaşinqtonun Rusiya ilə müharibəyə cəlb olunma ehtimalıdır.
Bu barədə keçmiş prezident Ronald Reyqanın köməkçisi işləmiş Duq Bendou “The American Conservative” jurnalına yazdığı məqalədə bildirir. O, ABŞ-ın hazırkı hakimiyyət orqanlarına xatırladır ki, Amerika xalqının müdafiəsi onların əsas vəzifəsi olaraq qalır.
“Müharibənin qarşısının alınması Amerikanın marağındadır. Rusiya-Ukrayna münaqişəsindən istifadə etməklə siyasi xal qazanmağı Respublikaçılar Partiyasının şahinlərinin ixtiyarına buraxın. İyirmi il ərzində NATO-nu şərqə doğru genişləndirdikdən və Moskvanın astanasında rejim dəyişikliyi təşkil etdikdən sonra Vaşinqtonun müharibə partiyasının nizamnamə üzvləri Kiyevin maraqları naminə münaqişəyə qarışaraq NATO-nu da ona cəlb etmək istəyirlər”, - deyə keçmiş prezident köməkçisi bildirir.
Nümayəndələr Palatasının Kəşfiyyat üzrə Komitəsinin yüksək səviyyəli respublikaçısı, konqresmen Mayk Törner şikayət edib ki, Bayden administrasiyasının rəsmiləri “ictimai olaraq öz üzərlərinə Ukraynanı özünümüdafiə üçün cihaz və silahlarla təmin etmək öhdəliyi götürsələr də, bunu çox ləng icra edirdilər”.
"Ukraynalılar, əlbəttə ki, bunun əvəzini öz canları ilə ödədilər", - deyə siyasətçi əlavə edib. Məqalə müəllifinin fikrincə, Ukraynada münaqişə dəhşətlidir. Bununla belə, Törnerin humanitar üstünlükləri çox seçicidir. Amerikanın birbaşa dəstəyi ilə Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Yəmənə qarşı apardıqları müharibədə, Bendounun iddia etdiyi kimi, “artıq 400 mindən çox mülki şəxs" həlak olub. Üstəlik, yəmənlilərin öldürülməsi hər gün davam edir. Konqres, sadəcə olaraq, ABŞ-ın Ər-Riyad və Əbu-Dabiyə hərbi dəstəyini dayandırmaqla effektiv şəkildə bu münaqişənin ən pis tərəflərinə son qoya bilər.
"Törner niyə susur?" - deyə müəllif soruşur. Törner unudur ki, onun ən fundamental borcu ukraynalılar deyil, amerikalılar qarşısındadır. Ukraynalıların xarici müdaxilə olmadan öz müqəddəratını təyin etmək hüququ var. Məqalədə deyilir ki, Vaşinqton Amerikanın təhlükəsizliyinə təhdid olmadığı halda ukraynalıların maraqları naminə hərbi müdaxilədən çəkinməyə borcludur.
Müəllif vurğulayır: “Ukraynada davam edən münaqişənin ABŞ üçün yaratdığı ən ciddi təhlükə bizim Rusiya ilə müharibəyə cəlb olunma ehtimalımızdır”.
Moskva adi silahlardan istifadə etməklə müharibədə Amerikaya qalib gələ bilməz. Lakin Rusiya doktrinası ABŞ-ın adi silah üstünlüyünə cavab olaraq nüvə silahının daha erkən istifadəsini nəzərdə tutur. Beləliklə, soyuq müharibə dövründə Avropada qüvvələr nisbətinin əksinə olan bir vəziyyət yaranıb.
Ukrayna Moskva üçün Vaşinqtondan daha çox məna kəsb edir, ona görə də Vladimir Putin NATO-nun genişlənməsi ilə bağlı çoxsaylı şikayətlər edib, bunların ən məşhuru 2007-ci ildə Münhen Təhlükəsizlik Konfransında səslənmişdi.
Bu mənada Törnerin Bayden administrasiyasının Rusiyaya qarşı durma tələbi “xüsusilə yanlışdır”. Konqresmen şikayət edib ki, prezident Bayden “Rusiyanın nə etdiyindən qorxmaq əvəzinə Rusiyanın nə edəcəyindən qorxan və çəkinən kimi görünür”. O vurğulayıb ki, Bayden “Putinin əleyhinə gedərək, ABŞ-ın Rusiyanı və ondan gələn bütün təhdidləri mütləq cilovlayacağını söyləməyi bacarmalıdır”.
Müəllif qeyd edir ki, Vaşinqton Amerikaya qarşı yönəlmiş təhdidlərin qarşısını almalıdır.
Bununla belə, məqsədyönlü və ya qeyri- məqsədyönlü potensial müharibədən qaçmaq daha yaxşıdır. Beynəlxalq münasibətlər çox vaxt “kim birinci qorxacaq” kimi mürəkkəb bir oyun üzərində qurulur. ABŞ və Rusiya arasında Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı mübahisə oyunun nüvə versiyasıdır və burada Moskvanın üstünlüyü var. Rusiya daha çox risk edən bir qədər zəif dövlətdir və onun daha ciddi blefə gedərək üzərinə daha ciddi risklər götürmək stimulu var.
Bendou məqaləsində Rusiyanın Ukraynadakı hərəkətlərinin “bağışlanılmaz” olduğunu və ABŞ-ın avropalı müttəfiqləri ilə birlikdə ukraynalılara özlərini müdafiə etməkdə kömək etməli olduğunu qeyd edir. “Lakin Vaşinqtonun əsas vəzifəsi Amerika xalqını qorumaqdır.
ABŞ-ın Rusiya-Ukrayna münaqişəsi ilə bağlı siyasəti də buna uyğun formalaşmalıdır”, - deyə Bendou fikrini yekunlaşdırıb.
Tərcümə etdi: Miraslan
